Foto Nørstegard: Johannes Selvaag

Om prosjektet

Ei klokke frå Ninive, den gamle hovudstaden i Assyria, er rekna som den eldste bronseklokka i verda. Ho er datert til å vera rundt 3000 år gamal. Klokkestøpinga si vogge var i Asia. Hit til Norden kom klokka svært tidleg og i 830 skal biskop Ansgar ha innført bruken av klokker i Danmark og Sverige. I Europa har ein markert døgnet sine timar sidan 600-talet.

Det er fleire som peikar på at det var ringinga med klokker som var overtydande da kristendomen kom hit. Trua vart rett og slett ringt inn i sinna på folk. Dette heng godt saman med det lokale sagnet om Ulvei i Sør-Fron. Ivar Kleiven skriv det slik i Fronsbygdin (1930):

I Skuthella ogofor Kjorstad budde dæ eit jutulkvinnfolk i di utgamle ti’om, førr ‘n Sante-Ola kom og innførde kristendomen her i dala. Ho kallast Ulvei, og da dæ vart bygt kjørkje på Fron og kjørkjeklukkun bar te å ljome utover bygda, vart ho Ulvei så sint, at ho kasta tvo digre gråsteinhello ette kjørkjun.

I prosjektet Matklokker har folkemusikar Rasmus Kjorstad gjort opptak og dokumentasjon av gamle stabbursklokker i Sør-Fron i Gudbrandsdalen. Kjorstad har i vår arbeidd med eit tingingsverk og matklokkesignal til åpninga av den nye skulen i Sør-Fron i 2026. Til utstillinga på Harpefoss hotell har Kjorstad har invitert med seg Johannes Selvaag til å lage ein fotoserie basert på materialet og gardsklokkene. På utstillinga får ein i tillegg høyre lyden av kvar klokke og eit døme på eit ringesignal.

Klokketårna var forseggjorte og tydelege i landskapet. Dei er karakteristiske og eit blikkfang, noko som gjorde at fotografar frå slutten av 1800-talet ofte har dei i fokus. Såleis står Johannes Selvaag i ein eigen tradisjon med fotoprosjektet av matklokkene i Sør-Fron. Matklokkene representerer handverk og tradisjon, og i det ligg ein parallell i fotografiet som eit handverk som krev tid, tanke og fysisk tilverking. Det kvadratiske formatet gjev au ein naturleg moglegheit til å plassere klokkene sentralt i motiva, som i fotoserien gjev utgangspunkt for å studere både ein forskjell og likskap. Det er berre 12 eksponeringar tilgjengeleg per filmrull, noko som skapar eit nært møte med kvart motiv.

Utstillinga står 11. juni til 9. august.

Kjelder:
Henning Andersen og kyrkjeklokker.no
Sør-Fron kyrkje, Sør-Fron sokneråd 1992
Fronsbydin, Ivar Kleiven 1930
Registeringa av matklokker av Fron historielag frå 1990-talet